İKİ DEĞERLİ ESER
Prof. Dr. Cemal Bâli Akal hocamın iki kıymetli çalışması. Hukuk Fakültesi'nde kendisinden aldığım dersler, düşünce dünyam üzerinde derin izler bırakan, ufuk açıcı tecrübelerdi. O yıllarda kaleme aldığı Modern Düşüncenin Doğuşu: İspanyol Altın Çağı, İktidarın Üç Yüzü, Varolma Direnci ve Özerklik: Bir Hak Kuramı İçin Spinoza'yla, Özgürlüğün Geleceği Yoktur: Edebiyatta Spinoza ile yayına hazırladığı Devlet Kuramı eserleri, düşünce hayatımda derin izler bırakmıştır. Bitirme tezimi de kendisinin danışmanlığında hazırlama ayrıcalığına eriştim. Hak kuramı açısından Freud ve Spinoza karşılaştırması yapmıştım. Freud'un Einstein ile mektuplaşmasında ortaya koyduğu hakkın kökeninin şiddete dayandığı tezini, Spinoza'nı hakkın kökenini conatus kavramı ile açıklayan yaklaşımı ile mukayeseli şekilde tetkik etmiştim. Mezuniyetimin ardından da hocamın neşrettiği hemen her eseri takip etmeye gayret ettim; hatta pek çok dergiyi ve armağan kitabı, yalnızca kendisinin makalesi yer aldığı için kütüphaneme kattım. Akademik çalışmalarım zamanla tarih alanına yönelmiş olsa da, kendisinin daima dikkatli ve sadık bir okuru oldum.
Hocamın bu son iki çalışmasından Sonsuzluğun Portresi, sanat tarihi ile felsefeyi aynı düşünsel düzlemde buluşturan yetkin bir incelemedir. Spinoza'nın töz, doğa, sonsuzluk ve zorunluluk anlayışını resim sanatı üzerinden yeniden yorumlayan eser, ikonografik çözümlemeyi felsefî hermenötikle birleştirerek literatürümüzde benzerine az rastlanır disiplinlerarası bir okuma ortaya koymaktadır.
Görünmeyen Machiavelli ise Niccolò Machiavelli'nin düşüncesini yalnızca siyaset teorisi çerçevesinde değil; felsefe, hukuk, etik, klasik filoloji ve edebiyatın kesişiminde yeniden tartışmaktadır. Meşruiyet tartışmalarından cumhuriyet fikrine, fortuna ile virtù arasındaki gerilimden suç ve ceza anlayışına, Epikurosçu düşüncenin izlerinden karma yönetim kuramına kadar uzanan geniş bir kavramsal evrende Machiavelli'nin metinlerini çözümleyen eser, modern siyasal düşüncenin felsefî temellerini klasik dünya ile irtibat içinde ele almasıyla da öncü bir çalışmadır.
Tüm dostlarıma ve öğrencilerime tavsiye ederim.
