HUKUKÎ KESİNLİĞİN GÖRÜNMEYEN BEDELİNE DAİR

Hukuki kesinlik, modern hukuk devletinin en temel ilkelerinden biridir. Bireylerin hukuki sonuçları önceden öngörebilmesi, idarenin keyfî davranmasının önlenmesi ve yargı kararlarında istikrarın sağlanması büyük ölçüde bu ilkeye bağlıdır. Bununla birlikte, hukuki kesinliğin mutlak bir değer olarak ele alınması, hukukun asıl amacı olan adaletin gerçekleşmesi bakımından bazı güçlükleri de beraberinde getirebilir. Hukuk tarihi ve hukuk felsefesi, kesinlik ile hakkaniyet arasındaki gerilimin yüzyıllardır farklı düşünürler ve hukuk sistemleri tarafından tartışıldığını göstermektedir.

Kesin kurallar hukuki güvenliği güçlendirebilir; ancak her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğu da göz ardı edilemez. Hukuk, yalnızca mevcut kuralları mekanik biçimde uygulayan bir sistem değil, aynı zamanda değişen toplumsal şartlara uyum sağlayan yaşayan bir kurumdur. Bu nedenle, hukuki istikrar ile adalet arasında kurulacak denge, yalnızca kanun koyucunun değil, yargının ve hukuk uygulayıcılarının da sürekli olarak karşı karşıya kaldığı temel meselelerden biridir. Özellikle hızlı toplumsal dönüşümlerin yaşandığı dönemlerde, hukuki kesinliğin sınırları ve esneklik ihtiyacı daha görünür hâle gelmektedir.

Bu çerçevede Substack'te yayımladığım "The Hidden Cost of Legal Certainty" başlıklı yazıda, hukuki kesinliğin sağladığı güven ile adaletin gerektirdiği esneklik arasındaki ilişkinin hukuk felsefesi perspektifinden yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ele alıyorum. Yazı, kesinliğin her zaman adaletle aynı doğrultuda ilerleyip ilerlemediği sorusundan hareketle, hukuk devletinin yalnızca öngörülebilir kurallarla değil, aynı zamanda değişen hayatın gerçeklerine cevap verebilen bir hukuk anlayışıyla güçlenebileceğini tartışmaya açmaktadır.

Yazıyı okumak için bkz. The Hidden Cost of Legal Certainty


 

Bu blogdaki popüler yayınlar

1937 Senesinden Absürt Bir Propaganda Haberi ve Düşündürdükleri

Resim
19 Eylül 1937 tarihli Anadolu gazetesinde "Bugünkü Fransız Ordusu Yenilmez Bir Kuvvettir" (s. 3) başlığıyla neşredilen haber, II. Cihan Harbi tarihi hakkında bilgi sahibi olanların gülerek okuyacakları bir haberdir. Lakin o dönem böyle yanlış kanaatler basında yaygındı. Hiçbir devlet yenilmez değildir. Bugün de şu veya bu devletin askerî kudretini abartan her haberde, 1937 yılının bu hatalı görüşe dayanan haberini hatırlamak gerekir.  Şunu da belirtmek gerekir ki Gazi Mustafa Kemal Atatürk Fransa'nın gücünü abartan bu tür görüşlerden uzaktı ve gerekirse o tarihte Fransız mandası altındaki Hatay'ın kurtuluşu için savaşı dahi göze alacağını belirterek diplomatik baskı uyguluyordu. Oysa Atatürk'ün ebediyete irtihali akabinde, İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü döneminde, "Türko-Britanik Deklerasyonu" imzalanmıştır. Akdeniz'e bir tecavüz vukuunda Türkiye, İngiltere'ye destek olmak üzere askerî taahhüt altına girmiştir. 19 Ekim 1939'da Türkiye, İngi...
Devamı

İŞYERİNDE SESSİZ ŞİDDET: MOBBİNG NASIL İSPAT EDİLEBİLİR?

Resim
Mobbing çoğu zaman bağırarak, açık hakaretle ya da fiziksel temasla ortaya çıkmaz; aksine sessiz, sistemli ve yıpratıcıdır. Bu yüzden mağdurlar çoğu zaman yaşadıklarının “adı konulabilir” bir hukuki ihlal olduğunun farkına geç varır. Oysa işyerinde belirli bir çalışanın sürekli hedef alınması, görmezden gelinmesi, itibarsızlaştırılması ya da mesleki yetkinliğinin kasıtlı biçimde aşındırılması, görünmez bir şiddet biçimi olarak mobbingin temelini oluşturur. Mobbing, bir olay değil; zaman içinde örülen bir baskı örüntüsüdür. Bu baskının ayırt edici özelliği süreklilik ve sistematikliktir. Tek seferlik sert bir uyarı, geçici bir gerginlik ya da işin gereği yapılan bir görev değişikliği mobbing sayılmaz. Ancak aynı kişinin aylar boyunca küçük düşürülmesi, yetkisizleştirilmesi, anlamsız işlere yönlendirilmesi ya da sosyal olarak izole edilmesi artık tesadüfle açıklanamaz. Burada önemli olan, davranışların ortak bir amaca hizmet edip etmediğidir: çalışanın yıldırılması, pasifize edilmesi vey...
Devamı