DİJİTAL DELİLLER CEZA YARGILAMASINDA NASIL DEĞERLENDİRİLİR?

Ceza yargılamasında dijital delillerin değerlendirilmesi konusunda en sık karşılaşılan yanlışlardan birinin, bu delillerin yalnızca “teknik veri” olarak görülmesi olduğunu belirtmek gerekir. Oysa telefon, bilgisayar, e-posta kayıtları, sosyal medya yazışmaları veya log kayıtları gibi dijital veriler; elde edilme yöntemi, bütünlüğü ve analiz süreci bakımından sıkı usul kurallarına tabidir. Bu nedenle dijital bir verinin mahkemede delil olarak kullanılabilmesi, yalnızca içeriğine değil, nasıl elde edildiğine ve nasıl incelendiğine de bağlıdır. Ceza muhakemesi bakımından ilk aşama hukuka uygun elde etme sürecidir. Arama ve el koyma işlemleri kural olarak hâkim kararıyla yapılmalı, veri bütünlüğü korunmalı ve adli kopya (imaj) alınarak dijital materyalin hash değerleri (MD5/SHA gibi) tespit edilmelidir. Bu işlemler yapılmadan elde edilen dijital veriler, Anayasamızın m.38 hükmü uyarınca hukuka aykırı delil niteliğine dönüşebilir ve yargılamada kullanılması mümkün olmayabilir. İkinci aşamada adli bilişim incelemesi devreye girer. Bu süreçte uzmanlar özel yazılımlar kullanarak silinen verileri geri getirebilir, meta verileri inceleyebilir ve zaman damgalarını analiz edebilir. Ancak burada da kritik nokta, yapılan teknik incelemenin şeffaf ve denetlenebilir olmasıdır; zira savunma makamının bu verilerin doğruluğunu sorgulama hakkı bulunmaktadır. Son aşamada ise dijital deliller, mahkeme tarafından delil serbestisi ve vicdani kanaat ilkesi çerçevesinde değerlendirilir. Hakim, dijital verinin güvenilirliğini, diğer delillerle uyumunu ve elde edilme yönteminin hukuka uygunluğunu birlikte değerlendirir. Bu nedenle dijital bir kayıt tek başına kesin delil sayılmayabilir; ancak diğer delillerle birleştiğinde kuvvetli bir ispat aracı haline gelebilir. Kısacası dijital deliller, modern ceza yargılamasının en önemli unsurlarından biridir; fakat teknik doğruluk ile hukuki usulün birlikte sağlanması şarttır. Aksi halde en güçlü görünen dijital veri dahi mahkeme önünde değerini kaybedebilir.

Bu blogdaki popüler yayınlar

1937 Senesinden Absürt Bir Propaganda Haberi ve Düşündürdükleri

Resim
19 Eylül 1937 tarihli Anadolu gazetesinde "Bugünkü Fransız Ordusu Yenilmez Bir Kuvvettir" (s. 3) başlığıyla neşredilen haber, II. Cihan Harbi tarihi hakkında bilgi sahibi olanların gülerek okuyacakları bir haberdir. Lakin o dönem böyle yanlış kanaatler basında yaygındı. Hiçbir devlet yenilmez değildir. Bugün de şu veya bu devletin askerî kudretini abartan her haberde, 1937 yılının bu hatalı görüşe dayanan haberini hatırlamak gerekir.  Şunu da belirtmek gerekir ki Gazi Mustafa Kemal Atatürk Fransa'nın gücünü abartan bu tür görüşlerden uzaktı ve gerekirse o tarihte Fransız mandası altındaki Hatay'ın kurtuluşu için savaşı dahi göze alacağını belirterek diplomatik baskı uyguluyordu. Oysa Atatürk'ün ebediyete irtihali akabinde, İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü döneminde, "Türko-Britanik Deklerasyonu" imzalanmıştır. Akdeniz'e bir tecavüz vukuunda Türkiye, İngiltere'ye destek olmak üzere askerî taahhüt altına girmiştir. 19 Ekim 1939'da Türkiye, İngi...
Devamı

İŞYERİNDE SESSİZ ŞİDDET: MOBBİNG NASIL İSPAT EDİLEBİLİR?

Resim
Mobbing çoğu zaman bağırarak, açık hakaretle ya da fiziksel temasla ortaya çıkmaz; aksine sessiz, sistemli ve yıpratıcıdır. Bu yüzden mağdurlar çoğu zaman yaşadıklarının “adı konulabilir” bir hukuki ihlal olduğunun farkına geç varır. Oysa işyerinde belirli bir çalışanın sürekli hedef alınması, görmezden gelinmesi, itibarsızlaştırılması ya da mesleki yetkinliğinin kasıtlı biçimde aşındırılması, görünmez bir şiddet biçimi olarak mobbingin temelini oluşturur. Mobbing, bir olay değil; zaman içinde örülen bir baskı örüntüsüdür. Bu baskının ayırt edici özelliği süreklilik ve sistematikliktir. Tek seferlik sert bir uyarı, geçici bir gerginlik ya da işin gereği yapılan bir görev değişikliği mobbing sayılmaz. Ancak aynı kişinin aylar boyunca küçük düşürülmesi, yetkisizleştirilmesi, anlamsız işlere yönlendirilmesi ya da sosyal olarak izole edilmesi artık tesadüfle açıklanamaz. Burada önemli olan, davranışların ortak bir amaca hizmet edip etmediğidir: çalışanın yıldırılması, pasifize edilmesi vey...
Devamı