Avukat Dr. Tolga Ersoy

Yakın tarihte Türkçe'ye kazandırılan Han Fei Zi'nin Hükmetme Sanatı (çev. Mehmet Ali Ağaoğulları, İstanbul: İletişim Yayınları, 2024), Çin siyasi düşünce tarihi içinde iktidar, hukuk ve insan doğasının nasıl kesiştiğini yeniden tanımlayan felsefi bir incelemedir. Çin tarihinin en çalkantılı dönemlerinden biri olan Muharip Devletler Dönemi içinde kaleme alınan metin, savaş ve kaosun ortasında siyasi istikrara duyulan umutsuz ihtiyacı yansıtmaktadır. Han Fei Zi'nin dehası, daha önceki düşünce ekollerini metodik bir şekilde parçalara ayırmasında ve yönetimin merkezine hukuk ve stratejiyi koyan tutarlı bir devlet yönetimi kuramı geliştirmesinde yatmaktadır. Han Fei Zi tarafından ifade edildiği şekliyle legalizm, düzenin Konfüçyüsçülüğün öne sürdüğü gibi erdemin geliştirilmesiyle değil, katı yasaların oluşturulması, net sonuçların uygulanması ve gücün mutlak kontrolü yoluyla elde edildiği düşüncesine odaklanır. Yöneticileri, erdemleri doğru davranışlara ilham verecek ahlaki örn...

"[Manap] Egamberdi(ev)'in Sarı Ejderin Gölgesi adlı romanı M.Ö. II. yüzyılda bugünkü Kırgız, Özbek, Tacik cumhuriyetleri topraklarında yer alan antik Davan Krallığı'nın ülkesinde geçer. Roman, Çin ordularının batıya ilerleyişlerinin bir parçası olan Davan'a karşı seferi gerçekleştiren U-di'nin uzun idare döneminin hemen hemen tamamını kaplar. Romanın ana teması Li Huan-li tarafından Davan'a karşı yönetilen iki yıllık tenkil seferidir. Bu sefer yenilgi ile sonuçlanmış ve U-di'nin batı topraklarını zaptetme planları bozulmuştur. "Sarı Ejderin zaptetmek istediği topraklar bugünkü Tuva, Uygur, Cungar, Kazak, Türkmen, Karakalpak, Tatar, Başkurt, Azeri, Karaçay, Kumuk ve diğerlerinin atalarının toprakları idi. Romanın açıkça ortaya koyduğu, bu insanlar arasındaki bağların eskiliği ve aralarındaki kültür birliğidir. Egamberdi(ev) romanında 'barbarlar' ve sarı dünya ile karşı karşıya bulunan Orta Krallığın üstün olduğu peşin hükmün boşluğunu belirtir. ...